Haccın Temelleri!

Hac İbadetinin Temelleri Nasıl Atıldı?

Hac ibadeti Kur’an ile farz kılınan ve sınırları belirlenen bir ibadettir fakat İslam ile birlikte ortaya çıkmamıştır. Hac ibadetinin temelleri aslında Hz. İbrahim (a.s.) zamanında atılmıştır. Bunu bizlere bildiren de şüphesiz Kur’an-ı Kerim’dir.

“Hani İbrahim, İsmail ile birlikte evin (Kâbe’nin) temellerini yükseltiyor, “Ey Rabbimiz! Bizden kabul buyur! Şüphesiz sen hakkıyla işitensin, hakkıyla bilensin” diyorlardı.”
Bakara Suresi, 127. Ayet

Ayet-i kerimede açıkça anlaşılır ki Hz. İbrahim (a.s.) ve ailesinin yaşadıkları ve yaptıkları hac ibadetinin yolunu açmıştır.

Hz. İbrahim (a.s.) Allah’ın (c.c.) emri üzerine, eşi Hz. Hacer (r.a.) ile oğlu Hz. İsmail’i (a.s.) yanına alarak, bulundukları, yaşadıkları yerden özellikle o dönemin koşulları için fazlasıyla uzakta olan Mekke’ye götürmüştür. İşte Allah Teala’nın (c.c.) emri ile çıkılan bu yolda atılan adımlar aynı zamanda haccın temellerinin atılacağı zamanların da başlangıcıdır.

Eşini ve evladını Allah’ın (c.c.) emri üzerine Mekke’ye getiren Hz. İbrahim (a.s.) burada Seniyye Tepesi’nde şu an Beytin (Kabe-i Şerif) bulunduğu yöne doğru dönmüş ve Allah Teala’ya (c.c.) bu şekilde dua etmiştir.

Hz. İbrahim’in (a.s.) eşi Hz. Hacer (r.a.) Mekke çölünde susuzluk yaşayan oğlu Hz. İsmail (a.s.) için su arayışına girmiş ve çocuğuna su ararken de Safa ile Merve Tepeleri arasında 7 kere gidip gelmiştir. Ardından Allah Teala (c.c.) kulunun bu arayışını cevaplayarak kıyamet gününe dek akacak olan zemzem suyunu ortaya çıkartmıştır.

Zemzem suyunun çölde fışkırmasıyla birlikte Kabe etrafı yeniden hayat bulmuş ve canlanmış ve böylelikle de Kabe’nin temellerinin yeniden yükseltilmesi için zemin oluşmuştur.

Kaynaklara ve genel olarak kabul edilmiş olan görüşe göre;
Hz. İbrahim’in (a.s.) Seniyye Tepesi’nde Kabe’nin şu an bulunduğu konuma doğru dönerek dua etmiş olması, Kabe’nin temellerinin o zaman da orada bulunuyor olduğunu destekleyen niteliktedir.

Destekleyen” diyorum çünkü ayet-i kerimede geçen “Hani İbrahim, İsmail ile birlikte evin (Kâbe’nin) temellerini yükseltiyor..” “yükseltiyor” ibaresi bu hususu tartışmaya kapatıyor. Allah (c.c) Kabe için ayetlerinde “temellerini yükseltmek, yeniden inşa etmek” tabirlerini kullanarak durumu zaten açıkça bildiriyor.

"İnsanlar arasında haccı ilan et ki, gerek yaya olarak, gerek uzak yollardan gelen yorgun develer üzerinde sana gelsinler."
Hac Suresi, 27. Ayet

Yukarıdaki ayet-i kerimeye baktığımız zaman da yine bu anlam çıkıyor. Şöyle ki; ayetteki “ilan et” tercümesinin Arapça hali “ve ezzin”dir. Bu da dilimize ezan olarak geçmiştir. Ve ezzin anlam olarak; bilinenin, malum olanın ilanı demektir. Bu durum da Kabe-i Şerif’in Nuh Tufanı ardından sular altında kalan ve yıkıma uğrayan, kaybolmuş yerinin yeniden tespitinin ve onarımının ilanıdır.

Bu da hac ibadetinin temellerini atan bir durumdur. Kabe-i şerifin temellerinin yeniden yükseltilmesi, onun yeniden yer yüzünde dikilmesi, Hz. İbrahim’in (a.s.) dua ederken kıbleye dönmesi, Hz. Hacer’in (r.a.) evladı için Allah’tan umudu kesmeden su arayışındaki çırpınışında çizdiği rota ve Allah’ın (c.c.) bahşettiği zemzemin çıkması, Hz. İbrahim (a.s.) ve oğlu Hz. İsmail’in (a.s.) yıllar sonra Kabe’yi tekrar inşa etmesi, işe tüm bu olayların tümü hac ibadetinin temellerinin atılışıdır.

“Hani biz İbrahim’e, Kâbe’nin yerini, “Bana hiçbir şeyi ortak koşma; evimi, tavaf edenler, namaz kılanlar, rükû ve secde edenler için temizle” diye belirlemiştik. İnsanlar arasında haccı ilan et ki gerek yaya olarak gerek uzak yollardan gelen yorgun develer üzerinde sana gelsinler.”
Hac Suresi, 26. – 27. Ayetler

“Hani, biz Kâbe’yi insanlara toplantı ve güven yeri kılmıştık. Siz de Makam-ı İbrahim’den kendinize bir namaz yeri edinin. İbrahim ve İsmail’e şöyle emretmiştik: “Tavaf edenler, kendini ibadete verenler, rukû ve secde edenler için evimi (Kâbe’yi) tertemiz tutun.”
Bakara Suresi, 125. Ayet

“Hani İbrahim, İsmail ile birlikte evin (Kâbe’nin) temellerini yükseltiyor, “Ey Rabbimiz! Bizden kabul buyur! Şüphesiz sen hakkıyla işitensin, hakkıyla bilensin” diyorlardı.”
Bakara Suresi, 127. Ayet


Bir önceki yazımızda Ayet-el Kürsi’nin Faziletlerinden bahsettik.
İlgili diğer yazıların bir kısmı;
Hacca Giderken Yanımıza Almamız Gerekenler Nelerdir?
Kurasız Hac Nedir? Kurasız Hacca Nasıl Gidilir?
Hacda Tavaf Sırasında Okunacak Dualar Hangileridir?
Adım Adım Nasıl Hac Yapılır?
Namaz Surelerinin Okunuşu
Hac ve Umre Aşısı Hakkında Tüm Bilgiler!
Kaza Namazı Nasıl Kılınır?

Bir Cevap Yazın