İslamiyet’te Cimrilik Kavramı

Kısaca tanımlamak gerekirse cimrilik, kişinin sahip olduğu parayı gerektiği yerde, gerektiği zaman ve gerektiği şekilde harcamaktan imtina etmesidir.

Cimrilik, cömertliğin, eli açıklığın tam karşıtı bir anlam taşır. Cimri insan, kazandığı parayı olması gerektiği gibi, doğru ve düzgün harcamayı beceremez. Parasını gerekli dahi olsa harcamaya kıyamaz. Hayat kalitesini düşürür, daha güzel ve konforlu bir hayat yaşama olanağı varken bunu değerlendiremez.

Bir Müslüman, başka insanlara yardım etme imkanına sahipken, sadaka ve zekat, fitre gibi yardımlarda bulunmaya durumu varken bunu yapmıyorsa; yardıma muhtaç kimselerin yanında olmuyor ve onları görmezden geliyorsa, işte o Müslüman büyük cimrilik etmiş olur.

Bir insan durumu olduğu halde yardımdan kaçınır ve parasını yardımdan sakınırsa, bu kişinin kalbini köreltecek türden bir cimriliktir. ğer ki bir insan, başkalarına yardım edebilme olanağı varken yardımdan çekinecek şekilde parasını sakınırsa ya da kendi hayat kalitesini düşürecek şekilde parasını sakınarak yaşarsa cimrilik etmiş olur.

Müslüman Cimri Olur Mu?

İslamiyet, cimriliğe hoşgörü ile yaklaşmaz!

Dinimiz, israftan kaçınmayı öğütleyen bir din olduğu için bu hususun arkasına saklanılır. Fakat cimri olmak ile israf etmemek birbirlerinden çok farklı şeylerdir.

Cimri bir insan, parasını hayırdan, iyilikten ve kendini iyi edecek olanaklara harcamaktan sakınan insandır. Bunların hepsi de Müslüman ahlakıyla ters düşecek davranışlardır.

Cimriliğin kötü bir davranış olduğuna dair gerek ayet-i kerimeler gerekse Hz. Muhammed Mustafa’nın (s.a.v.) hadis-i şerifleri mevcuttur.

Resulullah (s.a.v.), cimrilik konusu üzerinde sık sık durmuştur. Cimrilik ile ilgili sarf ettiği sözlerden bazıları şöyledir;

  • “Cimrilikten sakının, çünkü sizden öncekiler cimrilik sebebiyle helak oldular. Cimrilik onları vermemeye sevk etti de vermediler, akrabaya iyiliği kesmeye sevk etti de kestiler, günah işlemeye sevk etti de günah işlediler.”
    (Ebû Dâvûd, Zekât, 46)
  • “Bir kişide bulunan huyların en kötüsü, aşırı cimrilik ve şiddetli korkaklıktır.”
    (Ebû Dâvûd, Cihâd, 21)
  • “Bozguncu, cimri ve yaptığı iyiliği başa kakan kimse cennete giremez.” buyurmuştur.
    (Tirmizî, Birr, 41.)
  • “Allah katında, cömert cahil, cimri âlimden daha kıymetlidir.”
    (Deylemi, Tirmizî, Birr 40)
  • “Cimrilikle iman, bir kulun kalbinde asla birlikte bulunamaz.”
    (Nesai)

Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed Mustafa’nın (s.a.v.) bu duası da cimrilik hususunda dikkat çekmektedir;
“Allah’ım! Kederden, üzüntüden, tembellikten, cimrilikten, korkaklıktan, borç yükünden ve halkın galeyana gelerek taşkınlığından sana sığınırım.”

Hz. Muhammed Mustafa (s.a.v) ümmetine uyarılarda bulunduğu, sakınmalarını söylediği cimrilik konusunu dualarına dahil etmiş, cimrilikten korunmak için Allah’a (c.c.) sığınmıştır.

Bizlerin de ümmet-i Muhammed olarak, cimrilikten kaçınmamız gerektiği, cimrilikten korunmak için Allah’a (c.c.) dua etmemiz gerektiği açıkça ortadadır.

Cimrilik ile İlgili Ayetler

“Allah’ın lütfundan kendilerine verdiklerini infakta cimrice davrananlar, bunun kendileri için hayır olduğunu sanmasınlar. Aksine bu, onlar için kötüdür. Cimrilik ettikleri şey, kıyamet günü onların boyunlarına dolanacaktır.”
Al-i İmran Suresi, 180. Ayet

“Bunlar cimrilik eden ve insanlara da cimriliği tavsiye eden, Allah’ın kendilerine lütfundan verdiğini gizleyen kimselerdir. Biz, kâfirler için alçaltıcı bir azap hazırladık.” 
Nisa Suresi, 37. Ayet

“Ey iman edenler! (Biliniz ki), hahamlardan ve râhiplerden birçoğu insanların mallarını haksız yollardan yerler ve (insanları) Allah yolundan engellerler. Altın ve gümüşü yığıp da onları Allah yolunda harcamayanlar yok mu, işte onlara elem verici bir azabı müjdele! (Bu paralar) cehennem ateşinde kızdırılıp bunlarla onların alınları, yanları ve sırtları dağlanacağı gün (onlara denilir ki): «İşte bu kendiniz için biriktirdiğiniz servettir. Artık yığmakta olduğunuz şeylerin (azabını) tadın!»” 
Tevbe Suresi, 34. – 35. Ayetler

“Fakat Allah lütfundan onlara (zenginlik) verince, onda cimrilik edip (Allah’ın emrinden) yüz çevirerek sözlerinden döndüler.”
Tevbe Suresi, 76. Ayet

“Eli sıkı olma, büsbütün eli açık da olma. Sonra kınanır ve çaresiz kalırsın.”
İsra Suresi, 29. Ayet

“Geçim endişesi ile çocuklarınızın canına kıymayın. Biz, onların da sizin de rızkınızı veririz. Onları öldürmek gerçekten büyük bir suçtur.”
İsra Suresi, 31. Ayet

“De ki: Rabbimin rahmet hazinesine eğer siz sahip olsaydınız, harcanır korkusuyla kıstıkça kısardınız. İnsanoğlu da pek eli sıkıdır!”
İsra Suresi, 100. Ayet

“Allah, içinizden (savaştan) alıkoyanları ve yandaşlarına: «Bize katılın» diyenleri gerçekten biliyor. Zaten bunların pek azı savaşa gelir.”
Ahzab Suresi, 18. Ayet

“İşte sizler, Allah yolunda harcamaya çağırılıyorsunuz. İçinizden kiminiz cimrilik ediyor. Ama kim cimrilik ederse, ancak kendisine cimrilik etmiş olur. Allah zengindir, siz ise fakirsiniz. Eğer O’ndan yüz çevirirseniz, yerinize sizden başka bir toplum getirir, artık onlar sizin gibi de olmazlar.”
Muhammed Suresi, 38. Ayet

“Onlar cimrilik edip insanlara da cimriliği emrederler. Kim yüz çevirirse şüphesiz ki Allah zengindir, hamde lâyıktır.” 
Hadid Suresi, 24. Ayet

“O halde gücünüz yettiğince Allah’a isyandan kaçının. Dinleyin, itaat edin, kendi iyiliğinize olarak harcayın. Kim nefsinin cimriliğinden korunursa işte onlar kurtuluşa erenlerdir.”
Tegabün Suresi, 16. Ayet

“Fakat, kim cimrilik eder, kendini Allah’a muhtaç görmez ve en güzel sözü (kelime-i tevhidi) yalanlarsa biz de onu en zor olana kolayca iletiriz. Cehenneme yuvarlandığı zaman, malı ona fayda vermez.”
Leyl Suresi, 8 – 11. Ayetler


Bir önceki yazımızda Karınca (Bereket) Duası Nedir? Karınca Duasının Dindeki Yerini anlattık.
İlgili diğer yazılarımızdan bazıları ise şöyle;
Zekât Nasıl Geçerli Olur?
Tesbih ve Zikrin Faziletleri
Nasıl Salavat Getirilir?
Hayırlı Olanı İsteme ve Kazadan Korunma Duaları!
Kurbanın Mahiyeti ve Hükmü
Müslüman ve Kibir
İslâmiyet’te Temizliğin Önemi

Bir Cevap Yazın