Mescid-i Aksa ve Mescid-i Haram Hakkında Ayet ve Hadisler

Mescid-i Aksa ve Mescid-i Haram

Kudüs, İslamiyet, Hristiyanlık ve Yahudilik için yani tüm semavi dinler için kutsal kabul edilen bir bölgedir.

Kudüs’ün her inanışta kutsal kabul edilmesi için farklı bir sebep vardır.
Müslümanlar için bu bölgenin kutsal olmasının en önemli özelliği Mescid-i Aksa‘dır.
Mescid-i Aksa; Kudüs’ün doğusunda yer alan toprakları tanımlamak amacıyla kullanılan bir kelimedir.

Mescid-i Aksa, Müslümanların ilk kıblesidir.

İslam inancına göre mübarek ve yüce olan 3 mescit vardır. Bunlar; Mescid-i Haram, Mescid-i Aksa ve Mescid-i Nebevî‘dir. Buralara özel ziyaret yapmak ise helaldir.

Resulullah’ın (s.a.v.) Miraca çıkmadan önce Mescid-i Aksa‘ya uğradığı ve burada birçok peygamber ile buluştuğu bilinmektedir.
Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (s.a.v.) kendisine inanmayan insanlara burada yaşadığı her ayrıntıyı anlatmıştır. Aynı zamanda Hz. Muhammed (s.a.v.); Miraç gecesinde Mescid-i Aksa’ya gelmiş ve burada namaz kılarak, Allah’a (c.c.) dua etmiştir.

Mekke’de Kabe’nin de içinde bulunduğu alanı çevreleyen büyük mescit ise, Mescid-i Haram‘dır. Hürmetli Mescid anlamına gelmektedir. Mescid-i Haram, Kur’an-ı Kerim’de birçok yerde zikredilir.

Asr-ı Saâdet’in ilk yıllarında namazlarda kıble Kudüs’teki Mescid-i Aksa iken, hicretten sonra 16. ayda, kıble Mekke’deki Mescid-i Haram’a çevrilmiştir.

Mescid-i Aksa da Mescid-i Nebevi ve Kâbe gibi harem bölgelerinden biri olarak İslamiyette yer bulur. Bu sebepten ötürü 3 mescitte Harem-i Şerif olarak adlandırılır.

Harem bölgeleri ile ilgili tüm ayetler, Mescid-i Aksa’nın ve Mescid-i Haram'ın da içinde bulunduğu bölgeden bahsetmektedir.

Mescid-i Aksa ve Mescid-i Haram Ayetleri

“Biz, senin yüzünü çok defa göğe doğru çevirip-durduğunu görüyoruz. Şimdi elbette seni hoşnut olacağın kıbleye çevireceğiz. Artık yüzünü Mescid-i Haram yönüne çevir. Her nerede bulunursanız, yüzünüzü onun yönüne çevirin. Şüphesiz, kendilerine kitap verilenler, tartışmasız bunun Rabblerinden bir gerçek (hak) olduğunu elbette bilirler. Allah, yaptıklarınızdan gafil değildir.”
Bakara Suresi, 144. ayet

“Her nereden çıkarsan, yüzünü Mescid-i Haram yönüne çevir. Şüphesiz bu, Rabbinden olan bir haktır. Allah, yaptıklarınızdan gafil değildir. Her nereden çıkarsan, yüzünü Mescid-i Haram yönüne çevir. (Siz de) Her nerede olursanız yüzünüzü onun yönüne çevirin. Öyle ki, onlardan zulmedenlerin dışında insanların, size karşı bir delilleri olmasın. Onlardan korkmayın, Benden korkun, üzerinizdeki nimetimi tamamlayayım. Umulur ki hidayete erersiniz. “
Bakara Suresi, 149. – 150. Ayetler

“Onları, bulduğunuz yerde öldürün ve sizi çıkardıkları yerden siz de onları çıkarın. Fitne, öldürmekten beterdir. Onlar, size karşı savaşıncaya kadar siz, Mescid-i Haram yanında onlarla savaşmayın. Sizinle savaşırlarsa siz de onlarla savaşın. Kafirlerin cezası işte böyledir.”
Bakara Suresi, 191. ayet

“Haccı ve umreyi Allah için tamamlayın. Eğer (düşman, hastalık ve buna benzer nedenlerle) kuşatılırsanız, artık size kolay gelen kurban(ı gönderin). Kurban yerine varıncaya kadar başlarınızı traş etmeyin. Kim sizden hasta ise veya başından şikayeti varsa, onun ya oruç ya sadaka veya kurban olarak fidye (vermesi gerekir). Güvenliğe kavuşursanız, hacca kadar umre ile yararlanmak isteyene, kolayına gelen bir kurban(ı kesmek gerekir). Bulamayana da, haccda üç gün, döndüğünüzde yedi (gün) olmak üzere, bunlar, tamı tamına on (gün) oruç vardır. Bu, ailesi Mescid-i Haram‘da olmayanlar içindir. Allah’tan korkun ve bilin ki Allah, muhakkak cezası pek çetin olandır.”
Bakara Suresi, 196. ayet

“Sana haram olan ayı, onda savaşmayı sorarlar. De ki: “Onda savaşmak büyük (bir günahtır). Ancak Allah Katında, Allah’ın yolundan alıkoymak, onu inkar etmek, Mescid-i Haram‘a engel olmak ve halkını oradan çıkarmak daha büyük (bir günahtır). Fitne, katilden beterdir. Eğer güç yetirirlerse, sizi dininizden geri çevirinceye kadar sizinle savaşmayı sürdürürler; sizden kim dininden geri döner ve kafir olarak ölürse, artık onların bütün işledikleri (amelleri) dünyada da, ahirette de boşa çıkmıştır ve onlar ateşin halkıdır, onda süresiz kalacaklardır.”
Bakara Suresi, 217. ayet

“Ey iman edenler, Allah’ın şiarlarına, haram olan ay’a, kurbanlık hayvanlara, (onlardaki) gerdanlıklara ve Rabblerinden bir fazl ve hoşnutluk isteyerek Beyt-i Haram‘a gelenlere sakın saygısızlık etmeyin. İhramdan çıktınız mı artık avlanabilirsiniz. Sizi Mescid-i Haram‘dan alıkoyduklarından dolayı bir topluluğa olan kininiz, sakın sizi haddi aşmaya sürüklemesin. İyilik ve takva konusunda yardımlaşın, günah ve haddi aşmada yardımlaşmayın ve Allah’tan korkup-sakının. Gerçekten Allah (ceza ile) sonuçlandırması pek şiddetli olandır.”
Maide Suresi, 2. ayet

“Onlar, Mescid-i Haram‘dan (insanları) alı koyarlarken ve onun (gerçek ve layık) koruyucuları değilken Allah, ne diye onları azaplandırmasın? Onun (asıl) koruyucuları yalnızca korkup-sakınanlardır. Ancak onların çoğu bilmezler.”
Enfal Suresi, 34. ayet

Mescid-i Haram yanında kendileriyle anlaştıklarınız dışında, müşriklerin Allah Katında ve Resûlünün katında nasıl bir ahdi olabilir? Şu halde o (anlaşmalı olanlar), size karşı (doğru) bir tutum takındıkça, siz de onlara karşı doğru bir tutum takının. Şüphesiz Allah, muttaki olanları sever.”
Tevbe Suresi, 7. ayet

“Hacılara su dağıtmayı ve Mescid-i Haram‘ı onarmayı, Allah’a ve ahiret gününe iman eden ve Allah yolunda cihad edenin (yaptıkları) gibi mi saydınız? (Bunlar) Allah Katında bir olmazlar. Allah zulmeden bir topluluğa hidayet vermez.”
Tevbe Suresi, 19. ayet

“Ey iman edenler, müşrikler ancak bir pisliktirler; öyleyse bu yıllarından sonra artık Mescid-i Haram‘a yaklaşmasınlar. Eğer ihtiyaç içinde kalmaktan korkarsanız, Allah dilerse sizi Kendi fazlından zengin kılar. Şüphesiz Allah bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.”
Tevbe Suresi, 28. ayet

“Sen bunun (böyle bir mescidin) içinde hiçbir zaman durma. Daha ilk gününden takva temeli üzerine kurulan mescid, senin bunda (namaza ve diğer işlere) durmana daha uygundur. Onda, arınmayı içten-arzulayan adamlar vardır. Allah arınanları sever.”
Tevbe Suresi, 108. ayet

Kulu Muhammed’i bir gece Mescid-i Haram’dan yola çıkararak, kendisine bazı mucizelerimizi gösterelim diye, çevresini kutsal kıldığımız Mescid-i Aksa’ya ulaştıran Allah, her türlü noksanlıktan uzaktır. O her şeyi işiten ve her şeyi görendir.”
İsra Suresi, 1. ayet

“Gerçek şu ki, inkar edip Allah yolundan ve yerlilerle dışarıdan gelenler için eşit olarak (haram ve kıble) kıldığımız Mescid-i Haram’dan alıkoyanlara, orada zulmederek adaletten ayrılanlara acı bir azap taddırırız.”
Hac Suresi, 25. ayet

“Ki onlar, inkar ettiler, sizi Mescid-i Haram‘dan ve durdurulmakta (bekletilmekte) olan hediyeleri (kurbanları), yerlerine varmaktan alıkoydular. Eğer kendilerini bilmediğiniz mü’min erkekler ve mü’min kadınları, bilgisizlik dolayısıyla darmadağın edip de bu yüzden size ‘dayanılmaz bir sıkıntı’ dokunmayacak olsaydı (o zaman durum farklı olurdu. Durumunun böyle olması,) Allah’ın dilediğini rahmetine sokması içindir. Eğer (karışık yaşayan mü’minler), seçilip ayrılmış olsalardı, muhakkak içlerinden inkar edenleri acı bir azap ile azaplandırırdık.”
Fetih Suresi, 25. ayet

“Andolsun Allah, elçisinin gördüğü rüyanın hak olduğunu doğruladı. Eğer Allah dilerse, mutlaka siz Mescid-i Haram‘a güven içinde, saçlarınızı tıraş etmiş, (kiminiz de) kısaltmış olarak (ve) korkusuzca gireceksiniz. Fakat Allah, sizin bilmediğinizi bildi, böylece bundan önce size yakın bir fetih (nasib) kıldı.”
Fetih Suresi, 27. ayet

Mescid-i Aksa ve Mescid-i Haram Hakkında Hadisler

Peygamber Efendimiz (s.a.v.), Hz. Süleyman’ın üç dileği olduğunu söyleyerek şöyle buyurmaktadır:
“Davut oğlu Süleyman (as), Beytu’l-Makdis’i inşa edince Yüce Allah’tan üç şey istedi: Birincisi doğru ve isabetli hüküm verme yeteneğinin kendisine verilmesini istedi ki, bu kendisine verildi. İkincisi kendisinden sonra kimseye nasip olmayacak bir iktidar verilmesini istedi. Bu da kendisine verildi. Üçüncüsü Mescidin inşaatını bitirdikten sonra, ‘bu mescide sadece namaz kılma düşüncesi ile gelen bir kimseyi annesinden doğmuş gibi günahsız olarak oradan çıkarmasını’ Allah’tan niyaz etti.”

Başka bir rivayette yer alan ayrıntıya göre, Resulullah (sav):
“Süleyman’ın ilk iki dileği gerçekleşmiştir. Üçüncüsünün de kendisine verilmiş olmasını umarım.” dediği rivayet edilmektedir.
(İbn Mace, İkamet, 196. Nesai, Mesacit, 6. Hadislerle İslam, D.İ.Bşk. c.6.s 85.)

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmaktadır:
“Yolculuk ancak şu üç Mescitten birisine ibadet için olur. Benim şu Mescidime, Mescid-i Haram’a ve Mescid-i Aksa’ya”.
(Müslim, Hac, 15/ 415,511.512. Buhari, Mescid-i Mekke,1. Savm 67,  Ebu Davut, Menasik 94; Tirmizi, Salat 126; Nesai, Mesacit,10.)

Ebu Zer (ra) diyor ki,
“Resulullah (s.a.v.) Efendimize; “Yeryüzünde inşa edilen ilk mescidin hangisi olduğunu sordum,
Mescid-i Haram” diye cevap buyurdu.
“Sonra hangisi?” diye sordum, 
“Mescid-i Aksa” diye cevap buyurdu.
Ben, “İkisi arasındaki süre ne kadardır?” diye sordum. Şöyle buyurdular: “Kırk yıl” sonra da Peygamber (s.a.v.), “Ey Ebu Zer! Bütün yeryüzü senin için mescittir. Nerede namaz vaktine girersen orada namazını kıl. Namazın fazileti, vaktinde kılınmasındadır,” buyurdu.”
(Buhari, Enbiya, 60/40; Müslim, Mesacid, 1-2; İbn Mace, Mesacid, 4/7.)

Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (s.a.v.) Mescid-i Aksa’da kılınan namazların, Mescid- Haram ve Mescid-i Nebevi hariç diğer mescitlerde kılınan namazlardan daha fazla sevap ve faziletli olduğunu, bir hadis-i şerifinde şöyle ifade etmektedir:
“Bir adamın kendi evinde kıldığı namaza bir namaz sevabı verilir. Oturduğu beldenin sakinlerinin devam ettikleri camide kıldığı namaz yirmi beş kat sevap verilir. Cuma namazının kılındığı camide kıldığı namaza beş yüz kat sevap verilir. Mescid-i Aksa’da kıldığı namaza elli bin kat sevap verilir. Benim Mescidimde kıldığı namaza elli bin kat sevap verilir. Mescid-i Haram’da kıldığı namaza ise yüz bin kat sevap verilir.”
(İbn Mace, İkametu’s-Selah, 5/ 198. Ahmet b.Hanbel,2/ 16, 68.)

Peygamber Efendimize (s.a.v.) azatlısı Hz. Meymune (ra):
“Ey Allah’ın Resulü! Bize Mescid-i Aksa hakkında hükmün ne olduğunu bildirir misiniz?” diye sorar;
Resululah (s.a.v.) şöyle buyurdular, “Oraya gidin ve içerisinde namaz kılın.”
Hadisin ravisi dedi ki, “O zaman orası Müslüman olmayanların hakimiyeti altındaydı”. Peygamber Efendimiz sözlerine şöyle devam etti: “Eğer oraya gidemez ve içinde namaz kılamazsanız kandillerinde yakılmak üzere oraya zeytinyağı gönderin.”
(Ebu Davut, K. Salat,14.)

Resûl-i Ekrem’in Mi’rac gecesinde Mescid-i Aksâ’ya uğradığı ve burada içlerinde İbrahim (as), Musa (as) ve İsa (as) ın da bulunduğu peygamberler topluluğuna namaz kıldırdığı ve sonra semaya yükseltildiği anlaşılmaktadır.”
(Müslim, “Îmân”, 259; İbn Hişâm, II, 37-38).

Ümmü Seleme (ra) aktardığına göre Resulullah (s.a.v.) Efendimiz şöyle buyurdular;
”Kim umre yapmak için ihrama Beyt-i Makdis’den başlarsa günahları bağışlanır.” Bunun üzerine annem de Beyt-i Makdis’den itibaren ihrama girdi.”
(İbn Mace, Terğib, c.3/ s.5.)

Ebu Davut ve Beyhaki’nin rivayetlerinde ise, Ümmü Seleme (ra), Resulullah’ın (s.a.v.);
“Kim hac ve umre yapmak üzere Mescid-i Aksa’dan ihrama girerse geçmiş ve gelecek günahları bağışlanır ve mutlaka cennete girer” buyurduğunu işittim.” dedi.
(Et-Terğib c. 3/ s.6.)

Filistin topraklarının mübarek kılındığına dair de şu hadis-i şerif bulunmaktadır:
Allah, Ariş ile Fırat arasını mübarek bereketli kılmış ve özellikle Filistin’i mukaddes kılmıştır.”
(Müslim, İman, 282.)

Resulullah (s.a.v.), Beyti Makdis (Mescidi Aksa) tarafına on altı ya da on yedi ay namaz kıldı. Resulullah (s.a.v.), Kabe tarafına namaz kılmayı arzuluyordu. Yüce Allah da şu ayeti kerimeyi indirdi:
“Yüzünü göğe doğru çevirip durmanı görüyoruz. Seni hoşnut kalacağın kıbleye doğru yönelteceğiz. Artık yüzünü Mescid-i Haram tarafına çevir. Ve her nerede olursanız olun yüzünüzü onun tarafına çevirin.“”
(El-Bera İbnu Azib (r.a.))


Bir önceki içeriğimizde Asr Suresinin Önemi, Türkçe Anlam ve Okunuşunu kaleme aldık.
İlgili diğer yazıların bir kısmı;
Mescid-i Aksa Hakkında Tüm Merak Edilenler!
Kudüs ve Mescid-i Aksa
Mescid-i Aksa ve Kubbet’üs Sahra Farkları
Adım Adım Nasıl Hac Yapılır?
Kudüs ve Mescid-i Aksa İçin Nasıl Dua Etmeliyiz?
Mabetler Dokunulmazdır!
Hacda Tavaf Sırasında Okunacak Dualar Hangileridir?

Bir Cevap Yazın