Murakabe Nedir?

Arapça kökenli bir kelime olan murâkabe; “rakabe” kökünden türetilmiştir. Gözetlemek, dikkatle izlemek, gözleri açık tutmak ve ilgilenmek gibi anlamlara gelmektedir.

Murakabe İslami metafor olarak ele alındığı zaman, bir kimsenin dikkatini manevi yönüne yönelterek, daima Allah (c.c.) ile olduğunu idrak eder vaziyette olması durumudur.

Kulun her zaman ve her yerde Allahuteala’yı (c.c.) anımsaması, Allah’ın (c.c.) varlığını ve kudretini unutmaması ve hissetmesi, Rabb’i (c.c.) ile beraber olduğu bilincini kalbinde her daim idrak etmesi durumu murakabenin temelidir.

Böyle bir bilince, böyle bir duyguya sahip olabilmek ve bunu hakkıyla yaşayabilmek için elbette kulların çabası gereklidir.
Murakabeyi hakkıyla yaşayıp, hayatının bir parçası haline getirme lütfuna erişmek için nefsi terbiye etmek, kalbi arındırmak şarttır.

Murakabeyi hayatımızın temeline oturtabilmek adına Allah (c.c.) yolunda atılabilecek adımlar elbette mevcuttur.

  • Yüce Allah’ın (c.c.) emirlerine ve buyruklarına can-ı gönülden itaat etmek
  • Allah’ın (C.C.) kelamı Kur’an ile duygulanmak ve yine Kur’an ile hizmet etmek
  • Malını, Allah (c.c.) rızası için ve gönülden gelerek vermek. Yani infakta bulunmak
  • Kul hakkını ve diğer canlıların tüm haklarını önemsemek, başkalarının hakkını da gözetmek
  • Zikri kalpten edip ibadete riya karıştırmamak
  • Helal gıda konusunda titizlik göstermek
  • Allah’ın (c.c.) salih kullarıyla birlikte olmaya gayret etmek
  • Topluma yararlı işlerde bulunmak ve bunu Allah (c.c.) rızası için yapmak
  • Gıybetten, bencillikten, enaniyet ve kibirden, israf ile cimrilikten, yalandan, hasetten, ihtirastan, koğuculuktan ve daha Allah’ın (c.c.) rızasının olmayan tüm kötü ahlaklardan kaçınmak
  • Seher vakitlerini ihyâ etmek için gayret göstermek
  • Bu dünya için çalışırken bir yandan da ölümü düşünüp, son nefese kadar bütün nefesleri bu bilinçle alıp vermenin gayreti içinde olmak

işte tüm bu davranışlar ve bu ahlak içerisinde hareket ederek hayatı idame ettirme gayreti, mukarebeyi yaşamın merkezine oturtabilmek adına atılacak adımlardır.

Zaten Kur’an-ı Kerim’de de murakabenin kıymetine işaret edilmiş ve önemini vurgulanmıştır.

Gerçek murakabe, Allah’ı (c.c.) görüyormuş gibi ibadet etme alışkanlığı kazanmaktır.

Allah (c.c.) murakabe ile ilgili ayet-i kerimelerinde belirtmiştir ki; bazı hatalı davranışların ardından pişmanlık duyup bağışlanma dileyen kulların sadece tövbe ile yetinmeyip Allah’ın (c.c.) hoşnutluğunu kazanmak için durmadan çalışmaları gerekmektedir.
Kullar hatalarını bu yollarla da telafi etme çabası içine girmeli ve gayret göstermelidir.

Ayet ve Hadisler ile Murâkabe

“De ki: “Durmadan bir şeyler yapın; yaptıklarınızı Allah da, peygamberi de müminler de görecektir. Sonunda, gizliyi de açığı da bilenin huzuruna çıkarılacaksınız ve O size yapmış olduklarınızın ne olduğunu verecek.”
Tevbe Suresi, 105. Ayet

“Siz evlerinizde okunan Allah’ın âyetlerini ve hikmeti hatırlayın. Şüphesiz Allah en gizli şeyi bilendir, hakkıyla haberdardır.”
Ahzâb Sûresi 34. Ayet.

“Nefse ve onu düzgün bir biçimde şekillendirip ona kötülük duygusunu ve takvasını (kötülükten sakınma yeteneğini) ilham edene andolsun ki, nefsini arındıran kurtuluşa ermiştir.”
Şems Sûresi, 7 – 9. Ayetler

Cibril, Hz. Peygamber (s.a.v.)'e; "Bana ihsanı anlat" dedi. 
Resulûllah (s.a.v.) de; "
İhsan, Allah'ı görüyormuş gibi ibadet etmendir.
Sen onu görmesen de O, seni görüyor" buyurdu.
(Buharî İmân, 38; Müslim, İman I)

Murakabe, kulun daima Rabb’inin (c.c.) her halini bildiğini bilmesi farkındalığıdır.


Bir önceki yazımızda Dualarımızı Doğru Ediyor Muyuz? sorusuna yanıt vermeye gayret ettik.
İlgili yazılarımızdan bir kısmı;
Yaratanı Bulma Sanatı “Tefekkür”
Kalbi Esir Alan Hastalıklar; Kin ve Haset
Gıybet Etmenin Günahı!
Namaza Riya Karıştırmak!
Müslüman Olarak Ölmek
Kur’an’da Ahlâkî Emir ve Faziletler

Bir Cevap Yazın