Müslüman ve Kibir

Kişinin kendini başkalarından üstün görmesi ya da büyüklük taslaması, kibirdir.

Kibir bir insanın başka bir insana karşı büyüklenmesidir. Kibirli insanlar kendilerini üstün görüp başkalarını aşağılamaya da meyilli olur.

Kişinin enaniyete kapılması, büyüklenmesi, başkalarını hakir görmesi gibi huylar edinmesini sebep olan kibirdir. Kötü bir huy olan kibir, aynı zamanda iyiliğe de engel olur.

Kibir, Allah Teala’yı (c.c.) unutmanın alametlerinden de biridir. Kibir sahibi bir insanın salih insan olması mümkün değildir. Kibir, şeytana ait bir özellik olarak görülür ki bu görüşe de şeytanın Hz. Adem’e (a.s.) kibri yüzünden secde etmemesi gösterilir.

Şeytanın kibrinden dolayı Hz. Adem’e (a.s.) secde etmemesi Kur’an’da şöyle anlatılır;

“Hani meleklere, 'Adem için saygı ile eğilin' demiştik de 
İblis hariç bütün melekler hemen saygı ile eğilmişler, 
İblis (bundan) kaçınmış, büyüklük taslamış ve kafirlerden olmuştu.”
Bakara Suresi, 34. Ayet

Hz. Adem (a.s.) ve şeytanla ilgili ayet-i kerimeden de anlaşıldığı gibi, şeytan kibrinden dolayı isyan etmiştir. Küfür ve inkarın en önemli sebeplerinden birisi de yine kibirdir.

Kibir ile ilgili Kur’an’da anlatılanlar bize, kibrin her dönemde ve her zamanda olumsuz sonuçlar doğurduğunu gösterir.
Hz. Musa’nın (a.s.) açık delilleri karşısında Firavun, kibri yüzünden inkarcılık etmiştir.

"Sonra bunların ardından Firavun ile ileri gelenlerine de Mûsâ 
ve Hârûn'u mucizelerimizle gönderdik. Ama büyüklük tasladılar 
ve suçlu bir toplum oldular." 
Yunus Suresi, 75. Ayet

Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed Mustafa (s.a.v.) döneminde Allah’ı (c.c.) ve İslamı inkar eden dönemin ileri gelenleri ve zenginlerinin bu inkarının arkasında yatan şeylerden birisi de kibirdir.

"Sonra arkasını döndü ve büyüklük taslayıp şöyle dedi: 
Bu ancak nakledilegelen bir sihirdir."
Müddesir Suresi, 23 - 24. Ayetler 

İnkarda kibrin önemi kesinlikle azımsanamaz. Kibir inkar hususunda önemli bir rol oynadığı için, Kur’an’da da sıklıkla değinilmiştir.

Aynı zamanda tarih boyunca peygamberler de ümmetlerini kibir konusunda uyarmıştır.

Ebu Reyhane'nin (r.a) ise rivayetine göre;
Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (s.a.v.);
"Cennete kibirden hiçbir şey giremez" buyurdu. Orada bulunanlardan 
biri şöyle dedi; "Ey Allah'ın Resulü! Ben, kamçımın şaklaması ve
ayakkabımın sağlamlığı ile güzel görünmekten hoşlanırım, 
bu kibir midir?" 
Hz. Muhammed (s.a.v) ise; "Hayır bu kibir değildir. Allah güzeldir,
güzeli sever. Kibir hakkı küçük görmek ve başı gözü ile insanlarla
alay etmektir." buyurdu.
(Müslim, İman, 47; Ahmed b Hanbel, lV, 133-134)

Hz. Nuh (a.s) da oğluna vasiyet ettiği zaman;
“İki şeyden seni menederim, biri şirk diğeri kibirdir” buyurmuştur.
(Ahmed b. Hanbel, I, 170).

Açıkça anlaşılır ki insanları küçümsemek kibirdendir, Allah Teala (c.c.) ve inanç söz konusu olunca onlara alaycılıkla yaklaşmak kibirdendir. Kibir kötü niyeti doğurduğu gibi inkarı da doğurur.

Ahlaki boyutta kibrin yalnızca insanı küçümseyen ve alay eden yönüyle düşünüldüğü zaman elbette ki bu kibir inkar demek değildir. Fakat dinimiz kibrin hiçbir türlüsünü zaten hoş görmez ki zaten kibir, insanı dinden çıkarabilecek fiiller işlemesine sebep olabilir.

Kibir ile İlgili Ayetler

Hani meleklere, ‘Adem için saygı ile eğilin’ demiştik de İblis hariç bütün melekler hemen saygı ile eğilmişler, İblis (bundan) kaçınmış, büyüklük taslamış ve kâfirlerden olmuştu.”
Bakara Suresi, 34. Ayet

“Hiç şüphesiz Allah, onların gizleyeceklerini de açıklayacaklarını da bilir. O, büyüklük taslayanları asla sevmez.” 
Nahl Suresi, 23. Ayet

“Yeryüzünde böbürlenerek dolaşma. Çünkü sen (ağırlık ve azametinle) ne yeri yarabilir ne de dağlarla ululuk yarışına girebilirsin.”
İsra Suresi, 37. Ayet

“Yürüyüşünde tabiî ol, sesini alçalt. Unutma ki, seslerin en çirkini merkeplerin sesidir.” 
Lokman Suresi, 19. Ayet


Bir önceki yazımızda İrtidat Nedir? sorusuna yanıt verdik.
Diğer yazılarımızdan bazıları;
Kulları Cennete Götürecek Ameller Nelerdir?
Kalbi Esir Alan Hastalıklar; Kin ve Haset
Müslüman Olarak Ölmek
İnsanın Üstün Yaratılışı
Nasıl Salavat Getirilir?
İslam’da Çocuk Sevgisinin Önemi
Kudüs, Müslümanlar İçin Neden Önemlidir?

Bir Cevap Yazın