Teyemmüm Nedir? Teyemmüm Nasıl Alınır ve Hangi Durumlarda Gerekir?

Teyemmüm Nedir?

Teyemmümün en net tanımı toprakla temizlenmektir.

Gusül etmek veya abdest almak isteyen bir Müslüman, su bulamadığı takdirde ya da bulduğu suyun temizliğe uygun olmaması durumunda, abdestini temiz toprak, kil, kum, kireç benzeri toprak cinsinden temiz bir malzemeyle alır.
İşte bu şekilde alınan abdest veya gusüle, teyemmüm etmek ya da teyemmüm almak denir.

Hangi Durumlarda Teyemmüm Almak Gerekir?

  • Gusül ya da abdest için temiz su bulunamayan durumlarda.
  • Su kullanmaya engel olan bir hastalığa sahip olunduğu, su kullanınca zarar görülecek olan veya benzeri sudan dolayı hasta olma gibi durumlarda.
  • Su kullanamayacak şekilde bir hapis halinde.
  • Yolcu olup, yanında içme suyundan başka su bulunamaması durumunda.
  • Kullanılacak suyun yakınında, kişiye zarar verecek bir düşmanın veya yırtıcı bir hayvanın bulunması halinde.

Nasıl Teyemmüm Alınır?

  • Niyet
    • Teyemmüm alacak kişi, ilk önce abdestsizlikten veya cünüplükten temizlenmek için teyemmüme niyet eder.
    • Eğer kişi teyemmüm ile namaz kılacaksa, sadece teyemmüme niyet etmesi yetmez. Teyemmüme niyet ederken teyemmümün ne için olduğunu, ibadet için olan bir teyemmüm olduğunu belirtmesi gerekir.
      Örneğin sabah namazı, cenaze namazı, secde-i tilavet yapmak için veya abdest ya da gusül için olduğunu belirterek teyemmüme niyet edilmelidir.
    • Teyemmüme niyet ederken, abdest ile guslü ayırmak gerekmez. İkisine de niyet edilse ötekinin yerine de o teyemmüm geçerli olur.
    • Kişi aynı anda cünüplükten temizlenmek için gusle ve sonrasında kılacağı namazı belirterek namaza niyet edebilir. Abdest için ya da namaz için ikinci bir teyemmüme gerek yoktur.
      Elbette isteyen kişi hepsi için ayrı ayrı teyemmüme niyetlenip birkaç sefer de teyemmüm alabilir.
  • Fiil
    • Üzerinde teyemmüm etmenin sahih olacağı temiz bir toprak bulan kişi;
      iki elinin içini, parmakları açık ve avuçları yere değecek şekilde toprağa vurmalı ya da sürmelidir.
    • Sonrasında iki elinin içini, tüm alnına ve şakaklarına, saçın çıktığı yerden kaşlara ve burnun üst kısmına kadar gelecek şekilde başlayarak tüm yüzüne sürmelidir.
    • Ellerini tekrar toprağa sürüp birbirine vurarak fazlalıkları temizlemeli, ardından da önce sol elinin içini sağ elinin üzerinden başlayarak tamamına ve dirsekten bileğe tüm sağ koluna sürmelidir.
      Daha sonra aynısını sağ eliyle sol el üzeri ve koluna uygulamalıdır. (Ellerin üstü bileklerden parmak uçlarına kadar ,sonra dirsekten bileğe kadar tamamen meshedilmelidir.)

Teyemmümün Farzları

  • Teyemmüme niyet etmek.
  • İki elin içini temiz toprağa sürüp, yüzün tamamını mesh etmek.
  • İki elin içini temiz toprağa vurup, önce sağ ve sonra sol kolu mesh etmek.

Teyemmümün Sünnetleri

  • Teyemmümden önce etrafta su aramak.
  • Teyemmüme besmele ile başlamak.
  • Elleri toprağa koyarken parmakları açmak.
  • Toprağa avuç içlerini ve parmakları tamamen koymak.
  • Avuçları toprak üzerinde ileri ve geri çekmek.
  • Avuçta toprak varsa, fazlalık toprak kalmayıncaya kadar, iki eli birbirine çarpmak.
  • Parmakların arasını mesh etmek ve bunu yaparken yüzüğünü oynatmak.
  • Önce yüzü, sonra sağ kolu, sonra sol kolu mesh etmek.
  • Ellerde, kollarda ve yüzde mesh edilmedik yer bırakmamak.

Teyemmüm ile İlgili Ayetler Nelerdir?

“Ey iman edenler! Siz sarhoş iken -ne söylediğinizi bilinceye kadar- cünüp iken de -yolcu olan müstesna- gusül edinceye kadar namaza yaklaşmayın. Eğer hasta olur veya bir yolculuk üzerinde bulunursanız yahut sizden biriniz ayak yolundan gelirse, yahut kadınlara dokunup da (bu durumlarda) su bulamamışsanız o zaman temiz bir toprakla teyemmüm edin: Yüzlerinize ve ellerinize sürün. Şüphesiz Allah çok affedici ve bağışlayıcıdır.”
Nisâ Suresi, 43. Ayet

“Ey iman edenler! Namaz kılmaya kalktığınız zaman yüzlerinizi, dirseklerinize kadar ellerinizi yıkayın; başlarınızı meshedip, topuklara kadar ayaklarınızı da (yıkayın). Eğer cünüp oldunuz ise, boy abdesti alın. Hasta yahut yolculuk halinde bulunursanız, yahut biriniz tuvaletten gelirse, yahut da kadınlara dokunmuşsanız (cinsî birleşme yapmışsanız) ve bu hallerde su bulamamışsanız temiz toprakla teyemmüm edin de yüzünüzü ve (dirseklere kadar) ellerinizi onunla meshedin. Allah size herhangi bir güçlük çıkarmak istemez; fakat sizi tertemiz kılmak ve size (ihsan ettiği) nimetini tamamlamak ister; umulur ki şükredersiniz.”
Mâide Suresi, 6. Ayet

Nelerle Teyemmüm Alınabilir?

Teyemmüm edilecek malzeme için esas olan, temiz toprağın toz çıkaran bir toprak olmasıdır.

Toz çıkaran temiz topraktan kasıt ise, eller toprağa vurulduğu zaman bu toprağın ele yapışmaması gerektiğidir. Toprağın kendisi olmasa da duvar veya herhangi bir yere dokunmakla toz çıkarsa yine de onun ile de teyemmüm alınabilir.

  • Üzerlerinde pislik dokunmamış olan toprak; kum, çakıl, alçı, kil vb. toprak cinsi.
  • Taş cinsinden olan mermer, pişmiş çamur olan kiremit, tuğla, yakut, zümrüt, zebercet, fırınlarda kullanılan ot taşı, çinko, mercan ve bunlara benzer bilumum maden taşlar ve onların tozları.
  • Ele yapışmayacak kadar nemli olsun ya da yanık olsun, toprak veya çoğu toprak karışımı olan maddeler.
  • Yangın yerinin çoğunluğu kül olmayan toprağı, yarısı veya daha fazlası toprak ve toprak cinsi olan karışım.
  • Kaya tuzu.
  • Çamurla sıvanmış toz çıkan duvar.

Bir önceki yazımızda Beyyine Suresi Okunuşu, Meali ve Öneminden bahsettik.
İlgili bazı yazılar;
Namaz Surelerinin Okunuşu
İslamiyet’te Temizliğin Önemi
Teheccüd Namazı Nasıl Kılınır?
Abdestin Önemi
Sübhaneke Duası Neden Namazlarda Okunuyor?
Kaza Namazı Nasıl Kılınır?
Adım Adım Nasıl Hac Yapılır?
Kur’an’da Örtünme Var Mı?

Bir Cevap Yazın